Je hebt geen "positie" in AI-antwoorden

Wie de positie verkoopt

Minstens vijf meettools rapporteren een positie of gemiddelde positie in AI-antwoorden, en ze beschrijven die als een rangorde. De bewering is dus niet dat positie ergens een bijzaak is: het is een kerncijfer in hun dashboards. Hieronder hoe ze het zelf formuleren.

Letterlijk, met vindplaats

• Peec AI noemt het "Position" en omschrijft het als "your brand's average ranking in AI responses, for example, whether it's mentioned first, second, and so on."
• Profound schrijft dat zijn "Average Position data shows where your brand ranks in relevant AI-generated answers."
• Otterly.ai combineert positie en dekking in één cijfer: "The BVI combines coverage and position into a single benchmark".
• Nightwatch biedt: "Track your average ranking position within list-based answers provided by LLMs."
• Semrush rapporteert een "Average Position" voor de plek van een citatie van je domein in het antwoord, dus niet voor een merkvermelding.

In Profounds eigen voorbeeld schommelt die positie zichtbaar: een merk staat op "an average position of 5.1, with fluctuations over time".

Wat er gemeten is

Wie dezelfde vraag vaker stelt, krijgt steeds een andere lijst en een andere volgorde. Dat is inmiddels door meerdere metingen vastgesteld, al zijn ze geen van alle peer-reviewed en werkt bij beide iemand uit de meetbranche mee. Twee ervan staan hieronder, met de voorbehouden die de auteurs er zelf bij zetten.

SparkToro en Gumshoe

Rand Fishkin van SparkToro en Patrick O'Donnell van Gumshoe lieten eind 2025 600 vrijwilligers twaalf vragen stellen aan ChatGPT, Claude en Googles AI-antwoorden, samen 2.961 keer. Bij ChatGPT en Googles AI was de kans dat twee antwoorden dezelfde lijst merken bevatten kleiner dan 1 op 100. Claude herhaalde zich iets vaker, maar zelden in dezelfde volgorde. Voor dezelfde lijst in dezelfde volgorde kwamen de auteurs bij alle drie de systemen uit op minder dan 1 op 1.000.

Hun conclusie over positie is ongewoon direct: "any tool that gives a 'ranking position in AI' is full of baloney." Een voorbeeld uit hun gegevens laat zien waarom. Een ziekenhuis stond in 69 van de 71 ChatGPT-antwoorden, 97%, en stond maar in 25 daarvan bovenaan.

De voorbehouden die de auteurs zelf noemen: ze zijn geen professionele onderzoekers, het werk is niet peer-reviewed, de vrijwilligers gebruikten hun eigen instellingen, de metingen zijn van november en december 2025 zodat nieuwere modellen anders kunnen uitvallen, en co-auteur O'Donnell werkt bij Gumshoe, dat zelf AI-zichtbaarheid meet. Daarnaast waren de vragen op de Verenigde Staten gericht.

Schulte en collega's

Onderzoekers van de Universiteit van St. Gallen maten van 24 januari tot 20 maart 2026 dagelijks vragen in vier branches in Duitstalig Zwitserland, van telecom tot consumentenelektronica, op ChatGPT, Gemini, Google AI Mode en Perplexity. De volgorde van merken verschoof van dag tot dag sterk: in drie van de vier branches lag de gelijkenis tussen twee opeenvolgende dagen op een schaal van 0 tot 1 tussen 0,19 en 0,30, over 2.924 paren van opeenvolgende dagen. Zelfs bij herhaling op dezelfde dag bleef die gelijkenis onder de 0,23. Hun advies is om zichtbaarheid te zien als "the probability of being mentioned across repeated runs", en voor een cijfer per merk minstens zeven herhalingen per vraag per dag te doen. Het is een preprint, gemeten vanuit Zwitserland, en één van de auteurs is verbonden aan Aurora Intelligence, waar ook de dagelijkse gegevens vandaan komen.

Onze eigen meting

Van de 438 keer dat een site in één week op alle drie de metingen als bron werd aangehaald, stond hij maar 63 keer drie keer op dezelfde plek in de bronnenlijst. Dat is 14,4%, met een marge van 11,4% tot 18,0%. Gemiddeld lagen de hoogste en de laagste plek in die week 3,4 plaatsen uit elkaar.

De opzet

• Wat: de plek van de website van een bedrijf in de bronnenlijst van een AI-antwoord.
• Hoe: dezelfde vaste koopvraag drie keer per week op hetzelfde systeem, op maandag, woensdag en vrijdag.
• Waar: vaste vragensets van vier bedrijven, drie klanten van ons en onze eigen site, op ChatGPT, Gemini, Perplexity en Google AI Overviews.
• Wanneer: 10 augustus tot en met 14 september 2026.

Let op: wij meten de plek in de bronnenlijst, wat Semrush "Average Position" noemt. Peec, Profound, Otterly en Nightwatch meten de volgorde van merknamen in de tekst; daarover gaan de twee onderzoeken hierboven.

Per systeem

Systeem	Drie keer geciteerd in één week	Drie keer op dezelfde plek	Aandeel	Gemiddelde verschuiving
Perplexity	263	43	16%	3,1 plaatsen
Google AI Overviews	94	14	15%	2,7 plaatsen
Gemini	81	6	7%	5,4 plaatsen
ChatGPT	0	0	—	te weinig om iets te zeggen
Totaal	438	63	14%	3,4 plaatsen

En meestal is er niet eens drie keer een plek

De 438 zijn alleen de gevallen waarin er drie keer een plek wás. In 1.050 combinaties van vraag, systeem en week werd een site minstens één keer geciteerd, en in 612 daarvan, 58%, niet alle drie de keren. Een gemiddelde positie wordt dan berekend over de keren dat je er toevallig stond, en de keren dat je ontbrak tellen niet mee. Peec zegt dat ook zelf: de positie wordt alleen gemiddeld over de antwoorden waarin je merk voorkomt.

Wat wél stabiel is

Hoe vaak je in de antwoorden staat, over veel vragen en herhalingen samen, per systeem. Dat cijfer beweegt weinig als er niets verandert. Bij één van onze klanten lag het weektotaal vijf weken lang tussen 28,7% en 30,9%, terwijl de uitkomst wisselde tussen wel en niet geciteerd in 44% van de vergelijkingen van een vraag op één systeem waarin de site op minstens één van twee opeenvolgende maandagen geciteerd werd, 265 van 600.

SparkToro komt op hetzelfde uit: het percentage van de antwoorden waarin een merk voorkomt noemen de auteurs "(probably) a reasonable way" om te weten hoe zichtbaar een bedrijf is. Het verschil met positie is dat een aandeel ook de keren telt dat je ontbreekt, terwijl een gemiddelde positie alleen rekent over de antwoorden waarin je toevallig stond.

Wat je een aanbieder vraagt

Vraag niet naar je positie, maar naar hoe vaak je voorkomt, hoe vaak dat gemeten is en hoe zeker het cijfer is. Wie een positie rapporteert, moet kunnen uitleggen wat die betekent als je in de helft van de antwoorden niet voorkomt.

1. Over hoeveel antwoorden is dit gemiddelde berekend? En tellen de antwoorden waarin ik ontbreek mee?
2. Hoe vaak is dezelfde vraag gesteld? Eén keer per dag is één trekking.
3. Is dit per systeem? De verschuiving liep in onze meting van 2,8 tot 5,5 plaatsen, afhankelijk van het systeem.
4. Welke marge hoort erbij? Een positie zonder spreiding zegt niet of een verandering echt is.

Wat ons betreft is een gemiddelde positie in AI-antwoorden een SEO-gewoonte die naar een systeem is meegenomen waar hij niet past. Een positie in Google is een plek in één lijst; in een AI-antwoord wordt de lijst bij elke vraag opnieuw samengesteld.

Veelgestelde vragen

Betekent dit dat de volgorde in een AI-antwoord er niet toe doet?

Nee. Wie bovenaan staat, wordt waarschijnlijk vaker gezien. Het punt is dat je die plek niet hebt: je krijgt hem bij de ene vraag wel en bij de volgende niet. Wat je kunt beïnvloeden en meten, is hoe vaak je in de antwoorden voorkomt.

Mijn tool laat een stijgende positie zien. Is dat dan niets waard?

Vraag eerst over hoeveel metingen dat gemiddelde gaat en welke marge erbij hoort. Op één vraag verschuift de plek in onze meting binnen een week al gemiddeld 3,4 plaatsen; hoeveel een gemiddelde over al je vragen vanzelf schommelt, hangt af van het aantal metingen, en daarom vraag je naar de marge.

Waarom rapporteren tools het dan toch?

Dat hebben we niet gemeten, dus dit is een inschatting: positie is het cijfer dat marketeers uit zoekmachines kennen, en een dashboard dat laat zien dat je van plek 5 naar plek 3 gaat, leest als vooruitgang.

Wat is een betere maat?

Het aandeel van de antwoorden waarin je voorkomt, per AI-systeem, over een vaste set vragen die meerdere keren gesteld wordt, met een marge erbij. Liefst apart voor genoemd worden en als bron aangehaald worden.

Waar wij staan

Wij rapporteren geen positie. Onze meting laat per systeem zien hoe vaak je in de antwoorden voorkomt, over 100 vaste koopvragen die drie keer per week gesteld worden, met bij het percentage per koopvraag de marge. Hoe dat werkt staat op AI-zichtbaarheid laten meten. Hoeveel een antwoord van week tot week schuift, lees je in Hoeveel verandert een AI-antwoord van week tot week?, en waarom genoemd en geciteerd twee verschillende dingen zijn in Als AI je site gebruikt, valt je naam meestal niet.