Welke bronnen AI-assistenten écht gebruiken: 320.681 vermeldingen geteld

Wij tellen sinds 3 juli welke bronnen AI-assistenten aanhalen bij Nederlandse koopvragen. Over 320.681 bronvermeldingen blijkt het eigen domein van een bedrijf goed voor 2,2% van wat er wordt aangehaald. De overige 97,8% komt van ergens anders — en dat "ergens anders" is veel verder verspreid dan je zou verwachten.

Wat we precies gemeten hebben

Van 3 juli tot en met 7 september 2026 stelden we de koopvragen van onze klanten aan vijf systemen: ChatGPT, Gemini, Perplexity, Google AI Overviews en Claude. Elk antwoord bewaart de bronnen die het systeem erbij noemde. Dat leverde 34.815 foutloze antwoorden op met samen 320.681 bronvermeldingen.

Eén technisch detail dat we erbij moeten noemen, omdat het ons zelf bijna een verkeerd cijfer opleverde: Gemini geeft zijn bronnen niet als gewone URL's terug maar als redirects via vertexaisearch.cloud.google.com. De echte herkomst staat daar alleen in het titelveld. Wie op de URL telt, ziet bij Gemini honderdduizend keer Google en nul keer de werkelijke bron. Wij tellen op het titelveld; dat is waarom de Gemini-cijfers hieronder niet uit één groot redirect-domein bestaan.

Het eigen domein is een voetnoot

Per systeem, als aandeel van alle bronvermeldingen bij dat systeem: bij ChatGPT is 1,5% van de aangehaalde bronnen het domein van het bedrijf zelf. Bij Gemini 1,8%, bij Perplexity 2,1%, bij Google AI Overviews 2,5% en bij Claude 3,8%. Over alles heen: 2,2%.

Dat is het cijfer waar de meeste adviezen aan voorbijgaan. De standaardaanpak in dit vak is je eigen pagina's verbeteren, en dat is nuttig — maar je optimaliseert daarmee de 2,2% waar je zelf aan kunt draaien, terwijl het antwoord voor bijna 98% uit ander materiaal wordt opgebouwd. Wie alleen aan zijn eigen site werkt, werkt aan een klein deel van het probleem.

Nog een cijfer uit dezelfde telling: de partijen die onze klanten zelf als concurrent hebben aangewezen, zijn samen goed voor 0,5% van de bronvermeldingen. Ook dat is klein, en het zegt iets ongemakkelijks. De concurrentie waar een ondernemer aan denkt — de vijf bedrijven die hij bij naam kent — is niet de concurrentie om de plek in het antwoord.

Waar het dan wél vandaan komt

18.996 verschillende domeinen, en het grootste haalt 1,42%.

Van die domeinen kwamen er 8.155 precies één keer voor. Er is geen handvol

poortwachters; er is een extreem lange staart.

Hier wordt het interessant. Die 320.681 vermeldingen zijn verdeeld over 18.996 verschillende domeinen. Het meest aangehaalde domein in de hele verzameling haalt 1,42% van het totaal. De top tien samen is goed voor 10,7%, de top vijfentwintig voor 19,7%, en de top honderd voor 37,7%. Van alle domeinen kwamen er 8.155 precies één keer voor — dat is bijna de helft van de lijst.

Dat is geen markt met een handvol poortwachters. Dat is een extreem lange staart, en dat heeft twee gevolgen die tegen elkaar in werken.

Het vervelende gevolg: er is geen lijst van tien sites waar je op moet staan om binnen te zijn. Iedere vraag trekt zijn eigen set bronnen aan, en die set is grotendeels anders dan bij de vraag ernaast.

Het gunstige gevolg: er is ook geen muur. Als de best presterende bron 1,42% haalt, dan is er geen gevestigde partij die het antwoord bezit. Een nieuwe pagina die één specifieke vraag goed beantwoordt, concurreert niet met een monopolist maar met een lange rij van middelmatige alternatieven.

Vier soorten bronnen die opvallen

Als je naar de meest aangehaalde domeinen kijkt, vallen ze uiteen in categorieën die elk om een andere reden gebruikt worden.

Soort bron	Voorbeelden uit onze meting	Waarom het systeem hem pakt
Directe concurrent	Verisure, Feenstra, WoonVeilig	Beantwoordt de vraag die gesteld wordt
Vergelijkingssite	Slimster, Homedeal, brancheoverzichten	Noemt meerdere aanbieders naast elkaar
Instantie	Consumentenbond, Belastingdienst, ANWB	Levert de regel, de definitie, het onafhankelijke oordeel
Video	YouTube	Transcript met duidelijke attributie

De eerste is de directe concurrent: in onze beveiligingsmetingen zijn dat namen als Verisure, Feenstra en WoonVeilig, elk goed voor rond de 1% van alle bronvermeldingen. Die staan er omdat ze de vraag beantwoorden die gesteld wordt, niet omdat ze groot zijn.

De tweede is de vergelijkings- en aggregatiesite: Slimster, Homedeal, en branchespecifieke overzichten. Die zijn per stuk klein maar bij elkaar aanzienlijk, en ze hebben één eigenschap gemeen: ze noemen meerdere aanbieders naast elkaar. Dat is precies wat een AI-systeem nodig heeft bij een "welke moet ik kiezen"-vraag.

De derde is de instantie. Consumentenbond, Belastingdienst, ANWB en een universitair repositorium staan alle vier in de top vijfentwintig. Die worden aangehaald voor het feitelijke deel van een antwoord — de regels, de definitie, het onafhankelijke oordeel.

De vierde verrast het meest: YouTube is het op één na meest aangehaalde domein in de hele verzameling, met 1,22% van alle bronvermeldingen, en het komt bij vier van de vijf systemen voor. Video is voor de meeste MKB'ers een kanaal dat los van hun site staat en zelden onderdeel is van een vindbaarheidsplan.

Wat dit betekent voor wat je doet

Drie dingen volgen hier vrij direct uit.

Ten eerste: meet welke bronnen er bij jóuw koopvragen worden aangehaald voordat je iets herschrijft. De verdeling hierboven is een gemiddelde over meerdere markten; de jouwe kan er anders uitzien, en het enige wat telt is welke pagina's er in de antwoorden op jouw vragen verschijnen.

Ten tweede: werk aan meer dan je eigen site. Op een vergelijkingssite of in een brancheoverzicht genoemd worden telt in deze cijfers even zwaar als je eigen pagina, en het is vaak sneller te regelen. Dat is geen linkbuilding — het gaat erom dat je genóémd staat, niet dat er een link naar je wijst.

Ten derde: als je een pagina maakt, maak er dan een die één vraag volledig beantwoordt in plaats van een die over je bedrijf gaat. In een veld van 18.996 domeinen waar niemand boven de 1,5% uitkomt, win je geen plek met autoriteit maar met precisie.

Hoe je dit zelf kunt narekenen

Onze cijfers zijn van ons, en je kunt ze niet controleren. Wat je wél kunt doen is de kern ervan zelf reproduceren, in een half uur en zonder abonnement: stel je vijf belangrijkste koopvragen aan ChatGPT, Perplexity en Google AI Mode, en noteer bij elk antwoord niet alleen wie genoemd wordt maar vooral wélke pagina's als bron staan vermeld. Tel daarna hoe vaak je eigen domein ertussen staat.

Bij de meeste bedrijven is dat antwoord nul of één. Dat is geen slecht nieuws maar de opgave, en het is een andere opgave dan "onze teksten moeten beter".

Wij vinden dit het meest onderschatte cijfer in het hele vakgebied. Zolang het advies "verbeter je eigen pagina's" luidt, wordt er geoptimaliseerd aan 2,2% van het antwoord — en de overige 97,8% blijft buiten beeld omdat niemand hem telt. Dat is geen detail maar de reden dat veel trajecten niets opleveren.

Waar wij staan

Wij meten wekelijks 100 koopvragen per klant op ChatGPT, Gemini, Perplexity en Google AI Overviews met een bevroren vragenset en drie meetronden per week, per systeem apart gerapporteerd. We bewaren van elk antwoord de volledige bronnenlijst — dat is waar de cijfers in dit artikel vandaan komen — en schrijven daarna de pagina die de vraag wint waarop je ontbreekt. Jij keurt goed; er gaat niets live zonder akkoord.

Wat dat kost staat op de prijzenpagina, en hoe de meting werkt op AI-zichtbaarheid laten meten.