Waar kan ik mijn AI-vindbaarheid laten testen?

Wat een test van je AI-vindbaarheid eigenlijk meet

Voor je kiest waar je test, helpt het om te weten wat er te meten valt, want de tests meten niet allemaal hetzelfde. De eerste uitkomst is een vermelding: je bedrijfsnaam staat in de tekst van het antwoord dat een AI-assistent geeft. De tweede is een citatie: een pagina van jouw website staat in de bronnenlijst onder dat antwoord. De twee vallen vaak niet samen; een assistent kan je site als bron gebruiken zonder je naam te noemen, en je naam noemen zonder naar je site te linken. De derde uitkomst is een impressie: Google heeft een link naar je pagina getoond in een AI Overview of in AI Mode. Dat is wat Search Console telt, en het zegt niets over ChatGPT of Perplexity. De vierde is een verwijzing: iemand klikte vanuit een AI-assistent door naar je site, wat je in Google Analytics ziet. De vijfde is een bezoek van een AI-crawler aan je server, wat je in je serverlog ziet, maar dat zegt alleen dat een pagina is opgehaald, niet dat hij gebruikt is. Een test die je "AI-zichtbaarheid" in één getal geeft, heeft uit deze vijf gekozen of ze samengevoegd, en het is de moeite waard om te vragen welke. Een uitgebreide naslag van de vijf maten, met per maat de bron en wat hij niet zegt, staat in Uitkomstmaten voor AI-zichtbaarheid. Voor een bedrijf dat klanten wil, telt vooral de eerste en de tweede: sta je in het antwoord op de vraag die een koper stelt vlak voordat hij kiest.

Zelf testen met je eigen koopvragen

De goedkoopste test kost niets en is ook de meest directe: stel de vragen zelf. Schrijf de tien vragen op die een klant stelt vlak voordat hij een aanbieder kiest, zoals wie het in jouw regio doet, wat het kost en wat het verschil is tussen twee opties. Stel ze aan ChatGPT, Perplexity en Google, en noteer bij elk antwoord of je naam in de tekst valt, of je website bij de bronnen staat, en welke concurrenten en vergelijkingssites er wél in staan. Doe dat op drie verschillende dagen, want een AI-antwoord verschilt per keer. Bij een Nederlands bedrijf dat wij meten, wisselde 44% van de plekken waar het op een maandag of de maandag erna geciteerd werd van uitkomst, terwijl het totaal nauwelijks bewoog. Wie één keer kijkt, ziet dus vooral toeval. Zelf testen heeft twee grenzen. De eerste is de hoeveelheid: tien vragen op drie systemen op drie dagen zijn 90 antwoorden, en dat is een middag werk die je elke maand opnieuw moet doen om een verandering te zien. De tweede is dat je eigen account meekijkt. ChatGPT en Gemini kunnen rekening houden met je eerdere gesprekken en je locatie, dus test in een privévenster of uitgelogd, en wees je ervan bewust dat een klant een ander antwoord kan krijgen. Hoe je deze zelftest combineert met een controle van de techniek, staat stap voor stap in Wanneer heb ik AI SEO nodig voor mijn website?.

Gratis: de rapporten die je al hebt

Drie gratis bronnen geven echte gegevens over je eigen site, en de meeste bedrijven hebben er al toegang toe. De eerste is Google Search Console. Sinds 31 augustus 2026 heeft elke site daar rapporten voor generatieve AI, een voor Search (AI Overviews en AI Mode) en een voor Discover, met het aantal keren dat links naar je pagina's getoond werden, per pagina, land en datum, en voor Search ook per apparaat. Het rapport toont geen kliks en geen zoekopdrachten, dus je ziet welke pagina's Google gebruikt, maar niet op welke vragen. Google schrijft zelf dat nog niet elke property het rapport heeft, bijvoorbeeld als een site te weinig impressies krijgt. Hoe je het leest, staat in AI-impressies bekijken in Search Console. De tweede is Bing Webmaster Tools, dat sinds 10 februari 2026 een rapport AI Performance heeft voor Microsoft Copilot, de AI-samenvattingen in Bing en een aantal partnerintegraties. Het laat het totaal aantal citaties zien, de citaties per pagina en een steekproef van de zoekopdrachten waarop de antwoorden gebaseerd waren. Sinds juni 2026 komen daar intenties, onderwerpen en een aandeel in de citaties bij. Volgens de laatste officiële berichten is het nog een preview. De derde is Google Analytics 4, dat sinds mei 2026 een eigen kanaal AI-assistent heeft voor bezoekers die binnenkomen via bronnen als ChatGPT, Gemini, Deepseek, Copilot of Grok. Googles eigen AI Overviews en AI Mode vallen daar volgens Google buiten. Het kanaal telt alleen bezoek met een verwijzende bron, dus wie je naam leest en je later opzoekt, komt binnen als organisch of direct verkeer. Samen dekken deze drie Google, Bing en het klikverkeer, maar niet de vraag die er voor Nederland het meest toe doet: sta je in de antwoorden van ChatGPT? ChatGPT was volgens Statcounter in augustus 2026 goed voor 81,7% van de doorverwijzingen vanuit AI-assistenten bij gebruikers in Nederland, en daarover zegt geen van deze drie rapporten iets wat verder gaat dan de kliks.

Gratis online checkers

Er zijn inmiddels gratis tools waar je je domein invult en binnen een paar minuten een beeld krijgt. Ze werken verschillend, en dat bepaalt wat je eraan hebt. De AI Search Grader van HubSpot vraagt GPT-5.4 mini, Perplexity en Gemini hoe ze je merk omschrijven op basis van hun trainingsgegevens, en noemt zichzelf een eenmalige momentopname die binnen twee minuten klaar is. Dat meet wat een model over je weet, niet of je op een koopvraag als bron wordt aangehaald. De AI Search Visibility Checker van Semrush gebruikt een opgeslagen database van meer dan 26 miljoen prompts en antwoorden voor ChatGPT, Gemini, AI Mode en AI Overviews, en is drie keer per dag gratis te gebruiken zonder account. De AI Visibility Checker van Ahrefs put op dezelfde manier uit een eigen promptdatabase, dekt ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot, Google AI Overviews en AI Mode, en geeft zonder account een beperkte voorvertoning met de bovenste vijf resultaten per onderdeel. Het voordeel van zo'n database is dat je meteen iets ziet. Het nadeel is dat de vragen niet de jouwe zijn: het zijn prompts die de aanbieder heeft verzameld, en of daar de vragen van jouw Nederlandse kopers tussen zitten, weet je niet. Geen van de drie vermeldt hoe vaak een prompt herhaald is of welke marge bij de uitkomst hoort. Voor een eerste indruk van hoe bekend je merk is, zijn ze bruikbaar. Om te weten of je op je eigen koopvragen in het antwoord staat, zijn ze te grof.

Meetsoftware

Wie het doorlopend wil volgen zonder het zelf te doen, kan meetsoftware nemen. Je voert je eigen vragen in, de software stelt ze met een vaste regelmaat aan een aantal AI-systemen, en je ziet in een dashboard hoe vaak je genoemd of geciteerd wordt. Wat je in de instapversie krijgt, verschilt sterk, vooral in het aantal vragen en het aantal systemen.

Tool	Instapprijs	Vragen in de instapversie	Systemen in de instapversie	Frequentie
Aivisualize Pro (NL)	€25 per maand, excl. btw	niet vermeld (10 credits per maand voor hermetingen en extra zoekvragen)	ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity, Google AI	niet vermeld
Briljant Pro (NL)	€49 per maand of €399 per jaar, excl. btw	100+	ChatGPT, Gemini, Perplexity	dagelijks
Otterly.ai Lite	$29 per maand, $25 bij jaarbetaling, excl. belasting	15	ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity, Copilot	dagelijks
Peec AI	€85 per maand, €70 bij jaarbetaling, btw niet vermeld	50	3 naar keuze	dagelijks
Semrush AI Visibility Toolkit	€94,94 per maand per domein, btw niet vermeld	25	ChatGPT, Google AI, Gemini, Perplexity	dagelijks
Profound Starter	$99 per maand bij jaarbetaling	50	alleen ChatGPT	dagelijks
Ahrefs (Lite)	€119 per maand, btw niet vermeld	5 per dag, extra pakketten vanaf €46,70 per maand	zeven systemen, Claude inbegrepen	dagelijks, wekelijks of maandelijks

Twee dingen vallen op in deze tabel. Het eerste is dat "dagelijks" iets anders betekent dan het lijkt: bij Ahrefs en Peec AI blijkt uit de prijspagina dat elke vraag één keer per dag per systeem gesteld wordt, en dat is één trekking per dag; de andere aanbieders zeggen het niet. Onderzoekers van de Universiteit van St. Gallen kwamen in een aparte meting met tien herhalingen op één dag uit op minstens zeven herhalingen per vraag per dag voordat de standaardfout van een merkcijfer onder de 0,10 zakt. Het tweede is dat bijna geen enkele aanbieder een marge publiceert. Toen wij op 7 september 2026 de documentatie van elf internationale aanbieders nalazen, publiceerde er één een foutmarge; van vijf Nederlandse aanbieders, op 8 september, geen enkele. Meetsoftware is de juiste keuze als je iemand in huis hebt die de uitkomsten omzet in werk, want de software meet en adviseert, maar schrijft en publiceert niets. Wat de verschillende pakketten verder bieden, staat per functie in de veldenlijst van Functies van AI-zichtbaarheidstools.

Een eenmalige scan

Tussen gratis en een abonnement zit de eenmalige scan: een aanbieder meet je zichtbaarheid één keer en levert een rapport met verbeterpunten. In Nederland rekent Citeerbaar €295 exclusief btw voor zijn Scan, met een doorlooptijd van vijf tot zeven werkdagen. Die beoordeelt negen GEO-onderdelen en stelt testvragen aan ChatGPT, Perplexity, Gemini, Google AI Overviews en Microsoft Copilot; het aantal testvragen staat er niet bij. NEXTRIQ heeft een gratis check die binnen een minuut de techniek van je site beoordeelt, van laadsnelheid tot structured data, en een betaalde scan van €50 exclusief btw met een rapport en actiepunten, verrekenbaar bij een pakket (prijs bijgewerkt op 17 september 2026). Volgens de beschrijving kijkt die check of AI-zoekmachines je site kunnen lezen; dat er vragen aan AI-assistenten gesteld worden, staat er niet bij. Een scan is nuttig om te weten waar je staat en of er een technische blokkade is, zoals een crawler die geweigerd wordt of tekst die pas na JavaScript op de pagina staat. Hij verandert zelf niets aan je zichtbaarheid, en omdat een AI-antwoord per keer verschilt, is één meetmoment een grove indicatie. Vraag vooraf hoeveel vragen er gesteld worden en hoe vaak elke vraag herhaald wordt. Welke onderdelen van zo'n technische controle aantoonbaar effect hebben en welke niet, staat in de Controlelijst GEO-verbeterpunten.

Doorlopend meten als onderdeel van een dienst

De laatste vorm is een dienst waarin de meting het begin is van het werk: de aanbieder meet je koopvragen doorlopend, stelt vast waar je ontbreekt en voert de verbeteringen uit. In Nederland werken onder meer Citeerbaar, NEXTRIQ, OpsCode en AIGeschikt zo, met maandbedragen van €299 tot ruim €2.000. Het voordeel is dat je niet zelf hoeft te vertalen van meting naar werk. Het nadeel is de prijs, en de afhankelijkheid: de meting komt van dezelfde partij die het werk doet, dus vraag hoe die meting is opgezet voordat je de resultaten gelooft. Wat zo'n dienst verder kost en welke contractvormen er zijn, staat in Kan ik Answer Engine Optimization als losse dienst inkopen?.

Hoe betrouwbaar is een test?

Welke plek je ook kiest, de betrouwbaarheid van de uitkomst hangt aan hetzelfde: hoeveel antwoorden er achter het cijfer zitten. Een percentage uit tien antwoorden is een ruwe schatting, een percentage uit duizend een meting. De tabel hieronder laat zien hoe breed de marge is rond een uitkomst van 30%, afhankelijk van het aantal antwoorden, berekend met het Wilson-interval op 95% zekerheid.

Aantal antwoorden	Voorbeeld	Uitkomst	Marge
10	10 vragen, één systeem, één keer	3 van 10	10,8% – 60,3%
30	10 vragen, één systeem, drie dagen	9 van 30	16,7% – 47,9%
100	100 vragen, één systeem, één keer	30 van 100	21,9% – 39,6%
300	100 vragen, één systeem, drie keer	90 van 300	25,1% – 35,4%
1.200	100 vragen, vier systemen, drie keer	360 van 1.200	27,5% – 32,7%

Wie tien vragen één keer stelt en in drie antwoorden voorkomt, weet dus alleen dat het ergens tussen 11% en 60% ligt. Bij 300 antwoorden is de marge nog ruim vijf procentpunten naar elke kant; een verschil van een paar procentpunten tussen twee metingen wordt pas zichtbaar bij meer dan duizend antwoorden per meting. Waar dezelfde vraag vaker gesteld is, zijn de antwoorden bovendien niet helemaal onafhankelijk, en is de werkelijke marge iets breder dan de tabel aangeeft. Drie andere dingen tellen mee. Liggen de vragen vast, dan kun je week met week vergelijken; verandert de vragenlijst, dan verandert het cijfer mee zonder dat je zichtbaarheid veranderde. Staat er per systeem een apart cijfer, dan zie je waar je ontbreekt; een samengevoegd getal verbergt dat de systemen sterk verschillen. In een meting van ons bij één Nederlands bedrijf liep het aandeel antwoorden met de site als bron in dezelfde week van 55,7% bij Perplexity tot 1,0% bij ChatGPT. En zijn de vragen Nederlands en gesteld vanuit Nederland, dan meet je de markt waarin je verkoopt. Wat ons betreft is dit de vraag die je aan elke test stelt, gratis of betaald: over hoeveel antwoorden gaat dit getal, en welke marge hoort erbij? Een test die dat niet kan zeggen, geeft een getal zonder betekenis. Een uitgebreidere uitleg staat in Bij elk percentage per koopvraag staat de foutmarge.

Welke test past bij welke vraag

De keuze volgt uit wat je wilt weten. Wil je weten of Google je al in AI-antwoorden gebruikt, begin dan in Search Console: dat is gratis en het zijn Googles eigen cijfers. Wil je weten of je op de vragen van je kopers in ChatGPT staat, dan helpt geen enkel gratis rapport je en moet je de vragen stellen, zelf of met software. Wil je weten of er een technische reden is waarom je ontbreekt, dan is een eenmalige scan of een controle van je websitebouwer genoeg, want dat is een ja-of-nee-vraag die niet elke maand opnieuw beantwoord hoeft te worden. Wil je een trend volgen, dan heb je een vaste set vragen nodig die met regelmaat opnieuw gesteld wordt, en dan kom je uit bij software of een dienst. En wil je dat de uitkomst ook in werk wordt omgezet, dan kies je tussen software met eigen mensen of een dienst die het uitvoert.

Wat je wilt weten	Waar je test	Kosten
Gebruikt Google mijn pagina's al in AI-antwoorden?	Search Console, rapport generatieve AI	Gratis
Citeert Copilot mijn site?	Bing Webmaster Tools, AI Performance	Gratis
Komt er bezoek uit AI-assistenten?	Google Analytics 4, kanaal AI-assistent	Gratis
Hoe bekend is mijn merk bij AI-modellen?	HubSpot, Semrush of Ahrefs checker	Gratis
Sta ik op mijn koopvragen in ChatGPT?	Zelf testen, of meetsoftware	Gratis tot ongeveer €120 per maand
Is er een technische blokkade?	Eenmalige scan of je websitebouwer	€0 tot €295
Verandert mijn zichtbaarheid door wat ik doe?	Meetsoftware of een dienst met een vaste vragenset	€25 tot ruim €2.000 per maand

Wat een test kost in het eerste jaar

Omdat de prijsvormen verschillen, zegt een maandbedrag weinig. Hieronder het bedrag voor het eerste jaar bij de goedkoopste variant van elke vorm, zoals de aanbieders die op 15 september 2026 publiceerden.

Vorm	Voorbeeld	Eerste jaar
Zelf testen	Tien vragen, drie systemen, drie dagen per maand	€0, plus een middag per maand
Gratis rapporten	Search Console, Bing Webmaster Tools, GA4	€0
Gratis checker	HubSpot, Semrush of Ahrefs	€0
Meetsoftware, NL	Aivisualize Pro, 12 × €25	€300
Meetsoftware, NL	Briljant Pro, jaarabonnement	€399
Meetsoftware, internationaal	Peec AI, jaarbetaling, 12 × €70	€840
Meetsoftware, internationaal	Semrush AI Visibility Toolkit, 12 × €94,94	€1.139,28
Eenmalige scan	Citeerbaar	€295
Doorlopende dienst	AIGeschikt Kern, 12 × €299	€3.588

Reken bij software de uren mee van degene die de uitkomsten omzet in werk; die staan op geen enkele factuur. Een vergelijking van alle kosten van GEO, van software tot een volledige dienst, staat in Wat kost GEO SEO voor je website?.

Waar wij staan

AIGeschikt heeft een gratis AI-scan: we stellen tien koopvragen uit jouw markt aan vijf AI-assistenten, elk drie keer, samen 150 antwoorden over jouw site. We beginnen met ChatGPT en Google AI Overviews, 60 antwoorden die er binnen een paar minuten staan; Gemini, Perplexity en Claude meten we erbij voor het resultaatgesprek. Ook dat is een momentopname, en de tabel hierboven laat zien hoe breed de marge bij 30 antwoorden per systeem is. Voor klanten meten we daarna 100 vaste koopvragen, drie keer per week, per systeem apart en met bij het percentage per koopvraag de marge, en schrijven we de pagina's die ontbreken; die gaan pas live na jouw goedkeuring. De pakketten staan op de prijzenpagina.